Ushqyerja te të sëmurët onkologjik: këshilla ushqyese gjatë dhe pas trajtimit

Ushqimi për njerëzit që vuajnë nga kanceri luan një rol veçanërisht të rëndësishëm gjatë gjithë rrjedhës së sëmundjes dhe është një faktor i rëndësishëm në cilësinë e jetës së pacientëve. Zakonisht bazohet në rekomandime të përgjithshme për një dietë të ekuilibruar, me specifika të caktuara në varësi të llojit të sëmundjes, metodës dhe fazës së trajtimit.

Ushqimi i duhur dhe mbajtja e një peshe të përshtatshme trupore para, gjatë dhe pas trajtimit do ta ndihmojë trupin të ruajë forcën, të zvogëlojë rrezikun e infeksioneve dhe të mundësojë dinamikën e nevojshme të trajtimit, duke i bërë simptomat shoqëruese më të lehta për t'u toleruar.

Pacientët onkologjikë duhet të konsumojnë 30-35 kcal/kg masë trupore në ditë (20-25 kcal/kg masë trupore nëse pacienti është i palëvizshëm) dhe 1,2-2 g proteina/kg masë trupore, për të parandaluar humbjen e peshës dhe mungesën e lëndëve ushqyese.

Pavarësisht nëse bëhet fjalë për operim, kimioterapi ose rrezatim (radioterapi), çdo formë e trajtimit të kancerit mund të ndikojë ndjeshëm në nevojat ushqyese të pacientit, të prishë zakonet e të ngrënit dhe të ketë efekte anësore në tretje dhe përthithje të lëndëve ushqyese.

Një nga problemet më të zakonshme gjatë trajtimit është humbja e oreksit, kështu që këto rekomandime dietike mund të jenë të vështira për t'u arritur. Humbja e oreksit mund të zgjasë për një ose dy ditë, ose mund të jetë e pranishme gjatë gjithë kursit të trajtimit, duke çuar në humbje peshe, dobësi dhe lodhje. Ndodhin edhe efekte të tjera anësore, të tilla si neveri, të vjella, ndryshime në shije dhe erë, diarre, kapsllëk dhe të tjera.

Për të kapërcyer vështirësitë gjatë trajtimit, provoni rekomandimet e mëposhtme:

1. Rekomandime të përgjithshme

- Planifikoni ushqimet tuaja paraprakisht dhe mos i anashkaloni vaktet, edhe nëse nuk keni oreks.

- Përgatitni ushqimet paraprakisht (nëse keni mundësi, merruni vesh me familjarët dhe miqtë që të përgatisin ushqime të caktuara për ju) dhe ngrijini ato në pjesë.

- Gjatë ditës, hani ushqime më të vogla, por të pasura me kalori çdo dy orë, me proteina të mjaftueshme.

- Të jeni aktiv fizikisht– të bëni një shëtitje ose duke bërë ushtrime të lehta do t'ju bëjë të ndiheni më mirë dhe do të mbani oreksin tuaj në kontroll.

- Para se të flini, shtoni një vakt të vogël që do të sigurojë energji pa u ndjerë të rënduar në stomak.

2. Përqendrohuni te ushqimet me energji të lartë dhe me proteina

- Përgatitni ushqime me bazë qumështi me yndyrë të plotë, djathë të freskët, vezë, salcë kosi, mjaltë, biskota dhe fruta.

- Rifreskohu me komposto, shake ose pure frutash, hani supë ose përdorni preparate ushqimore të gatshme enterale.

3. Përballja me të përzierat dhe të vjellat

- Nëse keni të përziera në mëngjes, hani bukë të thekur, biskota çaji ose biskota të njeëmët para se të ngriheni.

- Shmangni ushqimet e yndyrshme, shumë pikante ose të rënda.

- Pini sasi të vogla lëngjesh gjatë gjithë ditës për të qëndruar të hidratuar.

- Në ditën e terapisë hani bukë të thekur, shkopinjë me kripë, supa, lëngje frutash, çajra dhe preparate të gatshme enterale. Disa njerëz ndihen më mirë nëse nuk hanë 2-3 orë para terapisë, ndërsa të tjerë përfitojnë nga ngrënia e një vakti të vogël para terapisë.

- Nëse filloni të vjellat në fillim ose disa ditë pas fillimit të terapisë, mos hani ose pini derisa të vjellat të ndalojnë; Më pas pini solucione rihidratimi ose çaj në gllënjka të vogla.

4. Zbutja e problemeve me tretjen

- Nëse keni vështirësi në gëlltitje, ndjesi djegieje dhe “gungë në fyt”, konsumoni ushqime që gëlltiten lehtë (puding, akullore, supa me krem të butë, mish i butë, pure patatesh, bollgur).

- Nëse keni diarre, pini shumë lëngje, ujë, çaj pa sheqer dhe solucione rehidratuese orale për të zëvendësuar elektrolitet e humbura.

- Nëse keni kapsllëk, konsumoni ushqime të pasura me fibra (fruta, perime, krunde, drithëra) dhe pini mjaftueshëm lëngje.

- Nëse sheqeri i qumështit - laktoza - ju shkakton probleme me tretjen (fryrje, ngërçe), kaloni në qumësht pa laktozë dhe produkte qumështi të fermentuar ose qumësht me bazë bimore.

5. Zbutja e ndryshimeve në aromë dhe shije

- Nëse u pengojnë aromat, provoni të konsumoni ushqime që janë të ftohta në temperaturën e dhomës.

- Nëse ndjenja juaj e shijes ndryshon dhe ushqimi juaj është pa shije ose ka një shije të hidhur metalike, përdorni takëme plastike ose druri në vend të metalit, shijoni ushqimin tuaj shtesë dhe marinoni mishin për disa orë përpara se ta gatuani.

6. Rritja e marrjes së lëngjeve

- Pini mjaftueshëm lëngje, mundësisht ujë (1,5-2 litra/ditë), duke përfshirë edhe ditët kur nuk konsumoni ushqim. Pini me gllënjka të vogla ose me një pip.

Diskutoni vështirësitë tuaja me mjekun tuaj, si dhe me një nutricionist, i cili mund t'ju ndihmojë të zgjidhni ushqimet e duhura dhe të krijoni një plan të të ushqyerit. Çdo pacient onkologjik është unik, prandaj është e rëndësishme që të përshtatni dietën tuaj sipas nevojave individuale dhe këshillave mjekësore. Konsultimi me një nutricionist mund të jetë i dobishëm në krijimin e një plani të personalizuar të ushqyerjes.

Me përfundimin e terapisë problemet me ushqimin zhduken dhe ushqyerja vendoset mbi parimet e shumëllojshmërisë dhe ekuilibrit.

Një nga modelet dietike që tregon përfitime të shumta shëndetësore është dieta mesdhetare, e cila përfshin konsumimin e: frutave, perimeve, drithërave kokërrplota, bishtajoreve, arrave, peshkut dhe ushqimeve të detit, mishit të bardhë të shpendëve, sasive të moderuara të vezëve, qumështit dhe produkteve të qumështit dhe konsumimit të kufizuar të mishit të kuq.

Në përgatitjen e pjatave përdoren vaj ulliri dhe erëza mesdhetare (borzilok, rigon, temjan, rozmarinë).

Rekomandohet përdorimi i ushqimeve lokale dhe të stinës, përgatitja e ushqimit në shtëpi dhe shijimi i vakteve me familjen dhe miqtë.