Alergjitë dhe anestezia: Si parandalohen reaksionet?

Për shumë pacientë, një nga shqetësimet më të mëdha para operacionit është mundësia e një reaksioni alergjik ndaj anestezisë. Njerëzit shpesh pyesin: Po sikur të jem alergjik ndaj anestezisë? ose Si e dinë mjekët nëse do të kem një reaksion?. Edhe pse reaksionet alergjike serioze gjatë anestezisë janë të rralla, ato merren shumë seriozisht dhe prandaj para çdo procedure bëhet një vlerësim i detajuar i pacientit.

Çfarë paraqet një reaksion alergjik gjatë anestezisë? 

Reaksioni alergjik ndodh kur sistemi imunitar reagon në mënyrë të tepruar ndaj një ilaçi ose substance të caktuar. Gjatë anestezisë, pacienti mund të marrë disa barna të ndryshme në një periudhë të shkurtër kohe, duke përfshirë:

• anestetikët
• antibiotikët
• ilaçet për relaksimin e muskujve
• ilaçet kundër dhimbjes
• mjetet për dezinfektim
• lateksin

A mund të jenë njerëzit vërtet “alergjikë ndaj anestezisë”? 

Shumë njerëz thonë se janë “alergjikë ndaj anestezisë”, por është e rëndësishme të bëhet dallimi midis një alergjie të vërtetë dhe efekteve anësore të pritshme.

• të përzierat pas operacionit
• përgjumja
• dridhjet
• marramendja

nuk janë alergji, por efekte anësore të njohura që mund të shfaqen tek shumë pacientë.

Reaksioni i vërtetë alergjik zakonisht përfshin:

• skuqje ose urtikarie
•  ënjtje
• vështirësi në frymëmarrje
• ulje të tensionit të gjakut
• rrahje të shpejta të zemrës

Reaksionet serioze janë të rralla, por ekipi mjekësor është i trajnuar t’i njohë menjëherë dhe t’i trajtojë.

Cilat substanca më shpesh shkaktojnë reaksione? 

• antibiotikët e dhënë para operacionit
• ilaçet për relaksimin e muskujve
• Propofol (sedativ)
• lateksin
• analgjetikët
• antiseptikët si klorheksidina

Tek disa pacientë mund të shfaqet reaksion edhe ndaj:

• opioidëve
• substancave kontrastuese
• materialeve ngjitës ose fllasterëve

Çfarë duhet t’i tregojë pacienti anesteziologut? 

Para operacionit, është shumë e rëndësishme që pacienti të ndajë me sinqeritet:

• të gjitha alergjitë e njohura
• reaksionet ndaj barnave në të kaluarën
• operacionet dhe anestezitë e mëparshme
• astmën ose sëmundje të tjera alergjike
•  reaksionet ndaj lateksit, ushqimit ose antiseptikëve

Nëse pacienti ka pasur më parë një reaksion serioz gjatë operacionit, është e rëndësishme të shpjegohet:

• çfarë saktësisht ka ndodhur
• cilët simptoma janë shfaqur
• nëse ka qenë i nevojshëm trajtim urgjent
• rezultatet e fundit të testeve alergologjike

Sa më shumë informacion të ketë ekipi mjekësor, aq më mirë mund të përgatitet dhe të zgjedhë barna të sigurta.

Si parandalohen reaksionet alergjike? 

Parandalimi fillon  para se pacienti të hyjë në sallën e operacionit. Anesteziologu shqyrton me kujdes historinë mjekësore dhe, sipas nevojës, shmang barna ose materiale të caktuara.

• përdoren barna alternative
• shmanget lateksi
• jepet terapi parandaluese
• organizohen teste shtesë

Në disa raste, pacientët dërgohen për testim alergologjik para operacionit, sidomos nëse më parë kanë pasur një reaksion të paqartë ose serioz.

Çfarë është anafilaksia? 

Anafilaksia është një reaksion alergjik i rrallë, por serioz, që mund të bëhet shpejt kërcënues për jetën. Ajo mund të shkaktojë:

• ulje të menjëhershme të tensionit të gjakut
• vështirësi në frymëmarrje
• ënjtje të rrugëve të frymëmarrjes
• çrregullime të funksionit të zemrës

Edhe pse anafilaksia është shumë e rrallë, sallat e operacionit janë plotësisht të përgatitura për situata të tilla. Ekipi mjekësor ka në dispozicion:

• ilaçe urgjente
• oksigjen
• pajisje për frymëmarrje
• protokolle për ndërhyrje të shpejtë

Meqenëse pacienti monitorohet vazhdimisht, reaksionet zakonisht njihen menjëherë.

Çfarë nëse keni alergji ndaj lateksit? 

Alergjia ndaj lateksit është veçanërisht e rëndësishme sepse shumë produkte mjekësore dikur përmbanin lateks. Sot, shumica e spitaleve përdorin pajisje pa lateks kur është e nevojshme.

• u shfaqet skuqje nga dorezat
• kanë alergji ndaj bananes, avokados ose kivit (nganjëherë e lidhur me alergjinë ndaj lateksit)
• kanë pasur më parë reaksion në një mjedis mjekësor

Çfarë ndodh nëse pacienti ka pasur reaksion në të kaluarën? 

Nëse pacienti ka pasur më parë një reaksion gjatë operacionit, kjo nuk do të thotë se nuk mund të marrë më kurrë anestezi në mënyrë të sigurt. Në shumë raste:

• bëhen teste shtesë
• përdoren barna të tjera
• shmangen substancat e dyshuara
• përgatitet një plan individual të anestezisë

Shumë pacientë më vonë kalojnë me sukses dhe siguri në procedura të reja.

A duhet pacientët të kenë frikë? 

Edhe pse është normale që pacientët të kenë shqetësime, është e rëndësishme të dihet se reaksionet alergjike serioze gjatë anestezisë janë të rralla. Sot, ekipet e anestezisë janë të trajnuara posaçërisht për t’i njohur dhe trajtuar menjëherë reaksionet.

• pacienti të jetë i sinqertë për alergjitë dhe reaksionet e mëparshme
• të ndjekë rekomandimet para operacionit
• të bëjë pyetje nëse ka frikëra ose dilema

Reaksionet alergjike gjatë anestezisë janë të rralla, por të mundshme, prandaj përgatitja e kujdesshme është shumë e rëndësishme. Historia e detajuar mjekësore, njohja e alergjive dhe komunikimi i mirë me anesteziologun ndihmojnë që rreziku të ulet ndjeshëm. Falë protokolleve moderne të sigurisë dhe ekipeve mjekësore me përvojë, shumica e pacientëve kalojnë nëpër anestezi pa probleme serioze dhe me siguri të kontrolluar mirë.