Храна и гастритис: како исхраната помага во управување со симптомите

Гастритисот е состојба каде што слузницата на желудникот се воспалува, често предизвикувајќи симптоми како болка, надуеност, мачнина и дигестивни проблеми. Лековите можат да ја намалат воспаленоста и да го контролираат лачењето на киселината, но исхраната игра главна улога во управувањето со симптомите и поттикнувањето на оздравувањето. Постојат две главни форми на гастритис – акутен, кој се појавува нагло и трае кратко, и хроничен, кој се развива постепено и може да трае со години. Правилниот избор на храна може да помогне во смирување на желудникот и да спречи влошување на состојбата.

Што го предизвикува гастритисот?

Гастритисот може да биде предизвикан од различни фактори, како што се:

• Helicobacter pylori – честа бактериска инфекција која ја напаѓа слузницата на желудникот
• Употреба на НСПЛ (нестероидни антиинфламаторни лекови) како ибупрофен или аспирин
• Автоимуни состојби – кога имунолошкиот систем ја напаѓа слузницата на желудникот
• Стрес – особено физички стрес поради болест или повреда
• Прекумерно консумирање на алкохол – кој ја иритира и ја оштетува слузницата на желудникот

Во ретки случаи, гастритисот може да биде предизвикан од алергии на храна или суплементи со железо. Гастритисот може да биде поврзан и со рефлукс, целијакија или анемија предизвикана од недостаток на витамин Б12.

Препорачана храна

Намирници кои се лесни за желудникот и можат да помогнат во намалување на воспаленоста и киселината:

1. Храна богата со растителни влакна

Влакната се корисни за дигестијата во целост и можат да помогнат во регулирање на желудочната киселина. Започнете со мали количини и постепено зголемувајте ги за да избегнете гасови или надуеност.

• Полнозрнести житарки: овесни снегулки, кафеав ориз, киноа и леб од полно зрно.
• Овошје и зеленчук: јаболка и круши (без лушпа), морков, спанаќ и брокула. Зеленчукот кој во сирова состојба е тежок за дигестивна обработка, сварете го во вода или на пареа.
2. Овошје со низок степен на киселост
• Банани – скробест плод кој го обложува желудникот и ја ублажува непријатноста.
• Дињи – имаат хидрирачко и смирувачко дејство.
• Јаболка – изберете послатки сорти и излупете ја лушпата ако желудникот е чувствителен.
3. Немасни протеини

Протеините се неопходни за оздравување, но масните или пржени протеини можат да ги влошат симптомите.

• Пилешко или мисиркино месо без кожа: печено или варено—избегнувајте пржење.
• Риба: Масна риба како лосос е препорачлива поради богатството со омега-3 масни киселини.
• Јајца: Кајгана или варени јајца се лесни за варење.
• Билни протеини: тофу и добро сварена леќа или грав (ако ги толерирате).
4. Храна богата со пробиотици

Пробиотиците помагаат во баланс на желудочните бактерии и можат да го поттикнат оздравувањето.

• Јогурт со активни култури: најдобар е обичен јогурт без шеќер.
• Кефир – ферментиран млечен напиток богат со корисни пробиотици.
• Ферментиран зеленчук – кисела зелка во мали количини може да помогне (избегнувајте ја ако ви предизвикува непријатност).

Храна која треба да се избегнува

Определена храна може да ја иритира желудочната слузница или да поттикне прекумерно создавање киселина.

1. Зачинета храна

Лути пиперки, чили, кари и лути сосови можат да ги влошат симптомите. Наместо нив, користете зачини како босилек, оригано и куркума.

2. Кисела храна и пијалаци

Цитруси: портокали, лимони, грејпфрут.

Храна на база на домати: сосови, кечап, салца.

Кафе и чај: дури и безкофеински може да ја иритираат слузницата.

3. Масна и пржена храна

Оброци со висок процент на масти ја забавуваат дигестијата и ја зголемуваат желудочната киселина.

Пржена храна: помфрит, чипс, пржено месо.

Преработени месни производи: колбаси, сланина.

Кремасти сосови и тешки преливи.

4. Алкохол и газирани пијалаци

Алкохолот ја иритира слузницата, а газираните пијалаци предизвикуваат надуеност.

• Јадете помали оброци почесто.
• Џвакајте ја храната полека и темелно.
• Не легнувајте веднаш по оброкот.
• Хидрирајте се редовно.
• Водете дневник за исхрана за да ги идентификувате предизвикувачите.
• Соработувајте со лекар или нутриционист за да најдете најдобар план за вас.