Shopping cart

Free Shipping for all orders over $200

Big Dumbbells
$120.00 x2
Vitamin Bottle
$80.00 x2

Subtotal:

$113.00
  • Следете нѐ:

MK

|

SQ

disabled_visible

Здравствени состојби и интервенции

Рак на желудник: Рани симптоми кои често се игнорираат

Ракот на желудник (гастричен карцином) е сериозна болест која често се открива доцна, затоа што раните симптоми се суптилни и многу слични на секојдневни дигестивни тегоби како рефлукс, нетолеранција на храна или гастритис. Затоа е од голема важност да се препознаат предупредувачките знаци и да не се игнорираат, особено кај лица со ризик-фактори.

 
Рани симптоми кои често се игнорираат

Во почетните фази, ракот на желудник може да не предизвикува очигледни симптоми. Сепак, постојат неколку ранливи знаци кои многу луѓе ги припишуваат на „неправилна исхрана“ или „нерви“:

Најчести рани симптоми:
  • Подуеност по јадење, чувство на тежина во желудникот
  • Брзо заситување, дури и после мал оброк
  • Често подригнување или киселини (чести рефлукс-епизоди)
  • Блага, постојана болка или печење во епигастриумот (горниот дел на стомакот)
  • Намален апетит
  • Чувство на гадење кое се повторува
  • Нетолеранција на одредени намирници, особено месо

Овие симптоми се многу лесно заменливи со гастритис или чир, поради што пациентите често не бараат брза медицинска помош.

Симптоми на подоцнежни фази:
  • Губење на тежина без причина
  • Повраќање, понекогаш со крв
  • Темна, катранаста столица (мелена, знак на крвавење)
  • Слабост, како резултат на анемија
  • Постојана, силна болка во стомакот
  • Тешкотии при голтање (дисфагија) ако туморот е блиску до хранопроводникот
  • Постојана надуеност и чувство на притисок во абдоменот


Ризик-фактори за рак на желудник

Неколку фактори можат значително да го зголемат ризикот од развој на гастричен карцином:

1. Инфекција со Helicobacter pylori (H. pylori)

Најважниот ризик-фактор. Хроничната инфекција доведува до воспаление, улцерации и премалигни промени.

2. Возраст и пол

Почесто кај лица над 55 години и кај мажи.

3. Семејна историја на рак на желудник

Наследните синдроми го зголемуваат ризикот.

4. Начин на исхрана

Често прехранување со солена и чадена храна, преработени месни производи, храна богата со нитрати (салама, колбаси, виршли, преработено сирење), недостаток на свежо овошје и зеленчук.

5. Пушење и алкохол

Ги зголемуваат оштетувањата на слузницата на желудникот.

6. Претходни гастрични заболувања

  • Хроничен гастрит
  • Пернициозна анемија
  • Полипи на желудник
  • Баретов хранопровод
7. Дебелина

Улогата на Helicobacterpylori (H. pylori) во ракот на желудник

Helicobacter pylori е спирална бактерија која живее во слузницата на желудникот. Таа е една од најчестите хронични инфекции во светот и игра клучна улога во развојот на гастритис, улцери и — најважно — одредени типови на рак на желудник.

Светската здравствена организација ја класифицира H. pylori како група I карциноген, што значи дека е научно докажан причинител на рак кај луѓето. Најчесто се пренесува преку:

  • загадена храна и вода
  • директен контакт плунка–плунка
  • услови со лоша хигиена

Инфекцијата обично се стекнува во детството и може да трае цел живот доколку не се лекува.

Многумина немаат симптоми, но кај други може да се јават:

  • печење или болка во стомакот
  • подуеност
  • гадење
  • рано заситување
  • губење на апетит
  • симптоми на чир (болка што се подобрува после јадење или се влошува ноќе)

Често симптомите се неспецифични, па затоа инфекцијата може долго да остане незабележана.

За дијагноза се користат неколку прецизни тестови се користат:

  • Уреа здивен тест (најточен неинвазивен тест)
  • Тест на столица за антиген
  • Крвен тест за антитела (помалку корисен за тековна инфекција)
  • Биопсија за време на гастроскопија (златен стандард)

Лекарот избира метод врз основа на симптомите и потребата за ендоскопски преглед.

Терапијата секогаш е комбинација од антибиотици + лекови за намалување на киселината (PPI), најчесто:

  • терапија со два антибиотици + PPI (тројна терапија)
  • квадрипла терапија (два антибиотици + PPI + бизмут) при резистентни случаи

Успешното елиминирање на H. pylori:

  • ја намалува веројатноста за улцери,
  • ја намалува хроничната воспалителна реакција,
  • го намалува ризикот од развој на рак на желудник, особено ако се третира пред да се развијат сериозни преканцерозни лезии.
 
Како се поставува дијагнозата на рак на желудник?

Раното откривање бара комбинација од симптомите и соодветни прегледи. Најважните дијагностички процедури се:

1. Гастроскопија (ендоскопија) - Најточна метода. Преку тенка камера се прегледува желудникот, се зема биопсија и се испитуваат сомнителни лезии.

2. Биопсија - Се земаат делови од ткиво за анализа под микроскоп — единствениот начин да се потврди рак.

3. Тестови за H. pylori (претходно наведени)

4. CT или MRI - За процена дали туморот се проширил надвор од желудникот.

5. Ендоскопски ултразвук (EUS) - Оценува колку длабоко туморот навлегол во ѕидот на желудникот.

 
Типови третман

Третманот зависи од стадиумот, локацијата на туморот, општата состојба на пациентот и присуството на метастази. Најчесто се применува комбинација од неколку методи:

1. Хирургија - Главен третман кај локализиран карцином.
  • Парцијална гастректомија – Cе отстранува дел од желудникот.
  • Тотална гастректомија – Cе отстранува целиот желудник, со реконекција на дигестивниот тракт.
2. Хемотерапија - Се дава пред операција за намалување на туморот или по операција за уништување на преостанати клетки.
3. Радиотерапија - Најчесто во комбинација со хемотерапија. Корисна е за намалување на симптомите во напреднати фази.

4. Таргетирана терапија - Лекови насочени кон специфични молекули кај туморските клетки, как HER2-позитивни тумори.

5. Имунотерапија - Се користи кај одредени пациенти со напреднат карцином, особено кај тумори со висок PD-L1 израз или MSI-H статус.

6. Палијативен третман - За ублажување на симптоми и подобрување на квалитетот на животот кај напредната болест.

 

Кога треба да се јавите кај лекар?

  • Ако имате симптоми кои траат повеќе од неколку недели
  • Ако забележите губење на тежина, анемија, крв во повраќаници или столица
  • Ако имате познати ризик-фактори, особено H. pylori или семејна историја

Раното упатување на ендоскопски преглед може да ја направи разликата помеѓу успешен третман и доцна дијагноза.

  1.  Mayo Clinic. 2024. Stomach Cancer: Symptoms and Causes. Rochester, MN: Mayo Foundation for Medical Education and Research. Retrieved December 2025 (https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/stomach-cancer ).
  2. American Cancer Society. 2024. Stomach Cancer: Risk Factors, Early Detection, and Diagnosis. Atlanta, GA: ACS. Retrieved December 2025 (https://www.cancer.org/cancer/stomach-cancer.html ).
  3. World Health Organization (WHO). 2023. Cancer: Gastric Cancer Factsheet. Geneva: World Health Organization. Retrieved December 2025 (https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cancer).

Средна оцена:

3 (75 гласа)

Вашата оцена е евидентирана!