Видови анестезија: Што треба да знаете пред операција
Кога пациентите слушаат дека ќе им биде потребна анестезија, често чувствуваат страв или несигурност. Многумина се прашуваат дали ќе чувствуваат болка, дали ќе бидат целосно заспани, колку е безбедна процедурата и што точно се случува додека трае операцијата. Иако анестезијата може да звучи застрашувачки, денес таа претставува еден од најбезбедните и најконтролирани делови од модерната медицина. Благодарение на современите лекови и постојаниот мониторинг, милиони луѓе секојдневно поминуваат низ операции и медицински процедури без болка и со минимален ризик.
Што е анестезија?
Анестезијата претставува употреба на лекови кои привремено ја блокираат болката, чувството или свеста за време на медицинска интервенција. Видот на анестезија што ќе се користи зависи од повеќе фактори, вклучувајќи го типот на операцијата, времетраењето на процедурата, возраста на пациентот и неговата општа здравствена состојба. За безбедноста на пациентот се грижи специјалист – анестезиолог, кој за време на целата процедура ги следи дишењето, срцевата работа, крвниот притисок и нивото на кислород.
Главни видови анестезија
Постојат четири основни видови анестезија:
општа анестезија
регионална анестезија
локална анестезија
седација
Најпозната е општата анестезија, при која пациентот е целосно заспан и не е свесен за случувањата околу себе. Овој тип најчесто се користи при поголеми и подолги операции, како хирургија на стомак, граден кош или мозок. Лековите се даваат интравенски или преку инхалација со анестетички гасови. За време на операцијата пациентот не чувствува болка и не се сеќава на процедурата.
Што може да почувствувате по будење? Најчести краткотрајни несакани ефекти се:
поспаност
сува уста
болка во грло од дишната цевка
мачнина или повраќање
вртоглавица
Овие симптоми обично се лесни и исчезнуваат во рок од неколку часа. Денешните анестетици се многу попрецизни и побезбедни отколку во минатото, што овозможува побрзо будење и полесно закрепнување.
Регионална анестезија
Друг многу важен тип е регионалната анестезија. Кај овој вид, само одреден дел од телото е без чувство, додека пациентот останува буден или лесно седиран. Најчести примери се спиналната и епидуралната анестезија. Спиналната анестезија често се користи при царски рез или операции на долниот дел од телото. Лекот се аплицира во долниот дел на грбот и овозможува пациентот да не чувствува болка од половината надолу.
Епидуралната анестезија е слична, но се дава преку мал катетер што овозможува континуирано додавање на лекови. Најчесто се користи за намалување на болката при породување, но и по одредени операции.
Многу пациенти ја преферираат регионалната анестезија бидејќи:
закрепнувањето често е побрзо
има помала веројатност за мачнина
овозможува подобра контрола на болката по операцијата
се користи помала количина на системски лекови
Локална анестезија
Локалната анестезија е наједноставната форма и се користи за мали процедури. Таа делува само на мал дел од телото, додека пациентот останува целосно буден. На пример, се користи при стоматолошки интервенции, шиење рани, отстранување младежи или биопсии. Лекот се инјектира директно во ткивото или се нанесува како крем или спреј. Ефектот обично трае кратко, но е доволен за безболно изведување на процедурата.
Покрај овие типови, често се користи и само седација.Таа помага пациентот да биде релаксиран, смирен и поспaн, но не секогаш целосно без свест. Седацијата најчесто се користи при гастроскопија, колоноскопија или пократки хируршки процедури. Многу пациенти по процедурата немаат јасно сеќавање на случувањата, што дополнително ја намалува непријатноста.
Можни ризици и компликации
Иако анестезијата денес е многу безбедна, како и секоја медицинска постапка, постојат одредени ризици. Сепак, сериозните компликации се ретки, особено кај здрави пациенти. Пред операцијата, анестезиологот внимателно ја проценува здравствената состојба на пациентот, неговите лекови, алергии и претходни искуства со анестезија.
Некои можни, но најчесто привремени несакани ефекти се:
пад на крвен притисок
главоболка по спинална анестезија
алергиски реакции
привремена конфузија кај постари лица
проблеми со дишењето
Поради тоа е важно пациентите да бидат искрени за својата медицинска историја, пушење, хронични заболувања и сите лекови што ги користат.
Како да се подготвите за анестезија?
Подготовката пред анестезија е исто така многу важна. Пред процедурата обично се препорачува:
да не јадете и пиете 6-8 часа пред интервенција
да избегнувате алкохол и цигари предоперативно
да ги следите упатствата за лекови
да кажете ако имате настинка, температура или инфекција
Добрата подготовка го намалува ризикот од компликации.
За многу луѓе, најголемиот страв е „дали ќе се разбудам после анестезија“. Во реалноста, современата анестезиологија користи напредни монитори и високо обучени специјалисти што постојано ја следат состојбата на пациентот. Денес ризикот од сериозни компликации е многу низок, а најголемиот дел од пациентите се будат без проблем и со добро контролирана болка.
Разбирањето на различните видови анестезија може значително да ја намали анксиозноста пред операција. Без разлика дали станува збор за мала процедура или поголема хируршка интервенција, целта на анестезијата е пациентот да биде безбеден, стабилен и без болка. Добрата комуникација со анестезиологот и поставувањето прашања пред процедурата се важен дел од подготовката и помагаат пациентот да се чувствува посигурно и помирно.
