Ентероколитис: Сè што треба да знаете за инфективната дијареја

Ентероколитисот, познат и како инфективна дијареја, претставува воспаление на тенкото и дебелото црево најчесто предизвикано од вируси, бактерии или паразити. Иако повеќето случаи се лекуваат симптоматски и траат неколку дена, ентероколитисот може да предизвика значителна непријатност, дехидратација и нарушување на секојдневните активности. Кај одредени групи – деца, постари лица и пациенти со ослабен имунитет – инфекцијата може да биде потешка и да бара медицинска интервенција.

Ентероколитисот може да биде предизвикан од различни патогени. Начинот на пренос најчесто е преку контаминирана храна, вода или контакт со заразено лице. Често се јавува во летните месеци, при патување или во ситуации кога хигиенските услови се недоволни.

• Норовирус – најчест кај возрасни, познат по „stomach flu“; многу заразен.
• Ротавирус – водечка причина за дијареја кај деца; денес пореток поради вакцинација.
• Аденовируси, астровируси – предизвикуваат поблаги, но упорни инфекции.

Вирусите обично предизвикуваат краткотрајна, воденеста дијареја и придружни системски симптоми како замор и субфебрилност.

Бактериски причинители
Бактериите можат да предизвикаат силна, понекогаш крвава дијареја и поинтензивни болки.

• Salmonella
• Campylobacter
• Shigella
• E. coli (вклучувајќи Shiga-токсин варијанти)
• Clostridioides difficile – особено по терапија со антибиотици.

Бактериската дијареја почесто е придружена со висока температура и знаци на интоксикација.

• честа, воденеста дијареја
• грчеви и болки во стомак
• мачнина и повраќање
• температура
• губење апетит
• надуеност
• дехидратација (сува уста, малку урина, вртоглавица)

• крвава дијареја
• висока температура (над 39°C)
• неможност да се задржат течности
• знаци на тешка дехидратација
• силна болка во стомак
• дијареја кај бебиња, постари лица или лица со хронични болести

Овие случаи бараат лекарски преглед и можеби антибиотски или инфузиски третман.

Кај повеќето лесни случаи не е потребно посебно тестирање. Дијагнозата се поставува врз основа на симптоми и клиничка слика, но понекогаш може да се направат:

• столични култури – за откривање бактерии
• тест за паразити – во случаи на долгоројна дијареја
• тест за C. difficile – по употреба на антибиотици
• крвни тестови – кај симптоми на дехидратација или висока температура

Третманот најмногу зависи од причинителот и тежината на симптомите. Повеќето вирусни инфекции поминуваат со поддржувачки мерки, додека одредени бактериски и паразитски инфекции бараат специфичен третман.

Главната цел е спречување дехидратација.

• пиење многу течности: вода, чаеви, ORS (орален рехидратационен раствор)
• консумирање лесна храна (банана, ориз, тост, јаболко – BRAT диета)
• избегнување мрсна, тешка и млечна храна
• одмор
• постепено враќање на нормална исхрана

Повеќето случаи НЕ бараат антибиотик. Тие се дадени само кога има:

• лабораториски докажана бактериска инфекција
• висока температура и крвава дијареја
• сомнеж за тешки бактерии (Shigella, Campylobacter)
• инфекции кај високоризични пациенти

Важно: антибиотици НЕ се даваат за норовирус, ротавирус или други вируси.

Иако повеќето случаи се благи, потребно е да се јавите на лекар ако се појави:

• крвава дијареја
• висока температура со треска
• дехидратација што се влошува
• силна или постојана болка во стомак
• симптоми што траат повеќе од 72 часа
• повраќање што го спречува внесот на течности
• дијареја кај бремени жени, доенчиња или лица над 65 години

• редовно миење на раце
• избегнување контаминирана вода и храна
• добро термичко обработување на месо и јајца
• избегнување непастеризирани производи
• внимателност при патување (особено во земји со низок хигиенски стандард)
• вакцина против ротавирус кај деца

Ентероколитисот е чест, но најчесто лесен за лекување кога навреме се препознаваат симптомите и се применуваат правилни мерки. Вирусните инфекции се најчести и траат кратко, додека бактериските и паразитските инфекции можат да предизвикаат потешка клиничка слика. Хидратацијата е клучна, а антибиотиците треба да се користат само кога се навистина потребни. Со соодветна хигиена, внимателност при патување и правилна исхрана, голем дел од инфекциите може да се спречат.